Evlat Edinme Şartları Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’nun 305 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan Evlat Edinme Kurumuna ilişkin en sık sorulan soruları bu yazımızda cevaplamaya çalıştık. Evlat Edinme Kurumu, evlat edinen ve evlat edinilen küçük arasında mahkeme kararı ile yapay bir soy bağı ilişkisi kurulmasını sağlamaktadır. Evlat edinme talebinde bulunulabilmesi için öncelikle küçüğün evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması gerekmektedir. Bu şart sağlanmadan evlatlık ilişkisi kurulmasının talep edilmesi halinde mahkemece talebin reddine karar verilecektir. Evlat edinme kurumunda öncelikli ve daimî olarak gözetilen husus evlat edinmenin her zaman küçüğün yararına olması gerektiğidir. Evlatlık ilişkisi kurulması ile evlat edinilen lehine yarar sağlanamayacak ise evlatlık ilişkisinin kurulmasına karar verilemeyecektir. Yine evlat edinmek isteyen kişinin kendi çocukları var ise çocukların yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de evlatlık ilişkisi kurulması için gereklidir. Evlat edinmek isteyen kişinin kendi çocuklarının yararlarının evlat edinme sonucu hakkaniyete aykırı şekilde zedeleneceği anlaşılır ise evlatlık ilişkisi kurulmasına karar verilemeyecektir. Eşlerin birlikte evlat edinmeyi istemeleri halinde mahkemece evlat edinmeye karar verilebilmesi için eşlerin en az beş yıldır evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş olmaları gerekmektedir. Evli olmayan kişiler birlikte evlat edinemezler. Eşlerden biri diğer eşin başka evliliğinden meydana gelen ya da evlilik dışı doğan çocuğunu belirli şartların varlığı halinde evlat edinebilir. Bu şartlar, eşlerin en az iki yıldan beri evli olmaları veya evlat edinme talebinde bulunan eşin otuz yaşını doldurmuş olmasıdır.
Evli Olmayan Kişiler Tek Başlarına Evlat Edinebilirler Mi?
Türk Medeni Kanunu evli olmayan kişilerin tek başlarına evlat edinmelerine belirli şartların varlığı halinde izin vermektedir. Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlât edinebilir. Elbette ki yukarıda belirttiğimiz üzere, bu evlat edinme türünde de küçüğün yararı daimi olarak gözetilecektir. Yine Türk Medeni Kanunu’nun 307. Maddesi uyarınca; otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi hâlinde tek başına evlât edinebilir.
Evlat Edinirken Küçüğün Biyolojik Anne ve Babasının Rızası Aranmakta Mıdır?
Evlat edinme kararının verilebilmesi için evlat edinilmek istenen küçüğün rızasının yanında biyolojik anne ve babasının da rızası aranmaktadır. Ancak; küçüğün ana ve babasının ya da ikisinden birinin kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya bu kişiler ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa ana ve babanın rızası aranmaz. Yine ana veya babadan biri ya da her ikisi birden küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa, yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynin rızası aranmaz.
Doğumunun üzerinden altı hafta geçmedikçe küçüğün evlat edinilmesi için rıza verilemeyeceği de Türk Medeni Kanununda hüküm altına alınmıştır. Evlat edinme kararının evlat edinen, evlat edinilen küçük ve küçüğün biyolojik anne ve babası nezdinde doğurduğu hukuki sonuçlara başka bir yazımızda değineceğiz.