Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda eşlerin evlilik birliği kurulmadan evvel edindikleri mallar ile evlilik birliği kurulduktan sonra edinilen malların aidiyetine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre eşler kanunda sayılan mal rejimlerinden birini seçebilecek veyahut evlilik akdi kurulurken herhangi bir mal rejimine tabi olma konusunda fikir beyan etmemiş iseler Edinilmiş Mallara Katılma Rejimine tabi olacaklarıdır. Bu yazımızda Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin hangi malları kapsadığı hususuna değineceğiz. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 218 ve devamı maddelerinde düzenlemiştir. Buna göre Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar. Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Kanunda edinilmiş malların özelliklerine değinilmiş fakat tahdidi olarak sayma yoluna gidilmemiştir. Bu anlamda evlilik birliğinin boşanma yolu ile sona ermesi ya da başka bir malı rejimi seçilmesi gibi herhangi bir sebeple tasfiyenin gündeme gelmesi halinde eşlerden birine ait olan mal ya da malların edinilmiş mal mı yoksa kişisel mal mı olduğuna dair değerlendirme somut olayın özelliklerine göre yapılacaktır.
Türk Medeni Kanunu’nda sayıldığı üzere bir eşin çalışmasının karşılığı olan edinimleri, Sosyal Güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel mallarının gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler kural olarak edinilmiş mal olarak kabul edilmektedir. Bu noktada kanunda tanımlanan kişisel mal kavramına da değinmekte fayda görüyoruz. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği mal varlığı değerleri, manevî tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler kişisel mal olarak kabul edilmektedir.
Ancak belirtmek isteriz ki; eşler mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dahil olması gereken mal varlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kabul edebilirler.
Yine eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilirler. Ayrıca eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Dolayısıyla bir malın edinilmiş mal değil de kişisel mal olduğunu ispatla yükümlü olan taraf kişisel malın sahibi olan eştir. Edinilmiş malların tasfiyesine ilişkin hükümleri başka bir yazımızda inceleyeceğiz.