4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu gereği yasal mal rejimi ‘edinilmiş mallara katılma’ rejimidir. Sayılı Kanun 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, kural olarak bu tarihten önce yapılan evliliklerde yasal mal rejimi ‘mal ayrılığı’ rejimidir. 01.01.2002 tarihinden sonra yapılan evliliklerde ise yasal mal rejimi olan ‘edinilmiş mallara katılma rejimi’ dir. Ancak taraflar yasal mal rejimini noterde yapacakları resmi yazılı bir sözleşme ile değiştirebilirler. Taraflarca seçecekleri mal rejimi geriye yürümeyecek olup, sözleşme tarihinden sonrası için seçilen mal rejimi uygulanmaya devam edecektir. Bu kuralın istinası ise 4722 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Yürürlüğü Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 10. Maddesidir. Bu kanun ile 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış evliliklerde kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminin geçmişe etkili olacak şekilde seçilmesini sağlayabilecekler idi.
4722 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Yürürlüğü Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 10.maddesi ‘Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce evlenmiş olan eşler arasında bu tarihe kadar tâbi oldukları mal rejimi devam eder. Eşler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri takdirde, bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini seçmiş sayılırlar. Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan boşanma veya iptal davaları sonuçlanıncaya kadar eşler arasında tâbi oldukları mal rejimi devam eder. Dava boşanma veya iptal kararıyla sonuçlanırsa, bu mal rejiminin sona ermesine ilişkin hükümler uygulanır. Davanın redle sonuçlanması hâlinde eşler, kararın kesinleşmesini izleyen bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri takdirde, Kanunun yürürlük tarihinden geçerli olmak üzere yasal mal rejimini seçmiş sayılırlar. Şu kadar ki eşler, yukarıdaki fıkralarda öngörülen bir yıllık süre içinde mal rejimi sözleşmesiyle yasal mal rejiminin evlenme tarihinden geçerli olacağını kabul edebilirler. Yukarıdaki hükümler uyarınca mal birliği veya mal ortaklığı rejiminin yasal mal rejimine dönüşmesi hâlinde, Türk Kanunu Medenîsinin ilgili mal rejiminin sona ermesine ilişkin hükümleri uygulanır.’ Şeklinde düzenlenmiştir. Öngörülen bir yıllık süre içerisinde eşler yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimini evlilik tarihinden itibaren geçerli olmak üzere uygulanmasını kabul edebilmişlerdir.
Yargıtay 8.Hukuk Dairesinin 2012/11466 Esas ve 2013/8552 Karar saylı ilamında ‘4722 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Yürürlüğü Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 10/1 maddesinde aynen, Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihten (01.01.2002) önce evlenmiş olan eşler arasında bu tarihe kadar tabii oldukları mal rejimi devam eder. Eşler kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri taktirde bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini ( edinilmiş mallara katılma rejimi) seçmiş sayılırlar’ denilmekte ve aynı kanunun 10/3 maddesinde de ‘Şu kadar ki eşler yukarıda öngörülen bir yıllık süre içerisinde mal rejimi sözleşmesiyle yasal mal rejimini (edinilmiş mallara katılma rejimini) evlenme tarihinden (yani geçmişe etkili olarak) geçerli olacağını kabul edebilirler’ hükmüne yer verilmektedir…Diğer bir ifadeyle eşler kanunun tanıdığı bir yıl içinde geçmişe etkili bir biçimde edinilmiş mallara katılma rejimi dışında gene kanunun tanıdığı başka bir mal rejimini evlenme tarihinden itibaren geçerli olmak üzere seçemez ve belirleyemezler. Dolayısıyla varsa bile; böyle bir belirleme de yok hükmündedir ve kamu düzenine dair bu sınırlama sözleşme serbestisi kurallarına dayanılarak aşılamaz.’ Şeklinde hüküm tesis edilmiştir.
Eşler arasında mal rejiminin sözleşme ile değiştirilmesi ve yeni bir mal rejimi seçilmesi halinde, tasfiye esnasında her mal edinildiği tarihteki mal rejiminin tasfiyesine dair hükümler uygulanacaktır. Faydalı olmasını dileriz.
A&A Hukuk Ve Danışmanlık
Av. Aybala ZİNGİR